Almanya'da emeklilik yaşı ve Alman emekli maaşını Türkiye'de almak

Almanya'da çalışmış Türklerin en sık sorduğu iki soru, emeklilik yaşının kaç olduğu ve emekli maaşının Türkiye'ye taşınınca ne olacağıdır. Almanya'da emeklilik yaşı tek bir rakam değildir; doğum yılınıza ve kaç yıl sigortalı olduğunuza göre değişir. Türkiye ile Almanya arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesi ise maaşınızın Türkiye'de de ödenmesini güvence altına alır. Aşağıdaki bilgiler Deutsche Rentenversicherung (DRV) ile Almanya'nın Türkiye temsilciliklerinin güncel açıklamalarına dayanır.

Almanya'da emeklilik yaşı kaç?

DRV'nin açıklamasına göre yasal emeklilik yaşı (Regelaltersgrenze) 2011 sonuna kadar 65'ti; 2012'den itibaren kademeli olarak yükseliyor ve 1964 ve sonrası doğanlar için 67'ye ulaşıyor. Geçiş dönemindeki doğum yılları için yaş sınırları Alman Sosyal Kanunu'nun (SGB VI) 235. ve 236b. maddelerinde belirlenmiştir:

45 yıl sigortalı olanlar

En az 45 yıl sigortalılığı olanlar (besonders langjährig Versicherte) 1 Temmuz 2014'ten beri daha erken ve kesintisiz emekli olabiliyor. Bu sınır da 1953 doğumlulardan itibaren yükseliyor ve 1964 ve sonrası doğanlar için 65 yaşına ulaşıyor.

35 yıl sigortalı olanlar

En az 35 yıl sigortalılığı olanlar (langjährig Versicherte) 63 yaşından itibaren emekli olabilir, ancak yasal yaştan önce geçen her ay için maaştan kalıcı olarak %0,3 kesinti yapılır. Kesintisiz emeklilik için onlar da 1964 ve sonrası doğumluysa 67 yaşını beklemelidir.

Ağır engelliler

Ağır engelli sayılanlar için kesintisiz emeklilik yaşı da 1964 ve sonrası doğanlarda 65'tir; kesintiyle daha erken emeklilik mümkündür.

Türkiye'de yaşarken Alman emekli maaşı

Maaş aynı tutarda ödenir

DRV'ye göre Alman emekli maaşları, Almanya'da veya Türkiye'de oturmanızdan bağımsız olarak aynı tutarda ödenir. Bu, iki ülke arasındaki sosyal güvenlik sözleşmesinin sonucudur. Yalnızca üçüncü bir ülkede de prim ödediyseniz maaşın bir kısmı farklı hesaplanabilir.

Türkiye'de oturuyorsanız başvuru

Türkiye'de yaşıyorsanız Alman emeklilik başvurunuzu SGK şubeleri alır. İki ülkede de sigortalılığınız varsa bir ülkede yapılan başvuru diğer ülkede de yapılmış sayılır. DRV, istisnai olarak Almanya'da noter huzurunda yetkilendirilmiş bir vekilin başvurmasını da kabul eder.

Taşınmadan önce yapılacaklar

DRV, Türkiye'ye taşınmadan önce emeklilik kurumunuzu bilgilendirmenizi, Türkiye'deki adresinizi ve kimlik numaranızı bildirmenizi ve taşınmadan önce danışmanlık almanızı öneriyor. DRV, Türkiye için düzenli olarak uluslararası danışma günleri de düzenliyor.

Hayat belgesi (Lebensbescheinigung)

Yurt dışında yaşayan emeklilerden yılda bir kez, maaş artış bildirimiyle birlikte hayat belgesi istenir. Almanya'nın Türkiye temsilciliklerine göre dijital yöntem tavsiye ediliyor; kâğıt form da kullanılabilir.

Hayat belgesini kim onaylar?

Kâğıt formu oturduğunuz yerdeki resmî makamlar onaylayabilir: örneğin polis, belediye, sağlık sigortası kurumları, bankalar. Alman temsilciliklerinde onay için randevu alınır ve geçerli fotoğraflı kimlikle şahsen gidilir. Yasal emekli maaşı için bu onay ücretsizdir.

Gerekli Türk belgeleri

Doğum tarihinin kanıtı

DRV, Türk sigortalıların doğum tarihini Türk nüfus kütüğünden alınan kayıtla kanıtlamasını ister. Bu belge pratikte nüfus kayıt örneğidir.

Neden pasaport yetmez?

DRV açıkça belirtiyor: Türk pasaportu veya nüfus cüzdanıyla doğum tarihinizi kanıtlayamazsınız. Kimlik belgelerindeki doğum tarihi düzeltilmiş olabileceği için DRV, kütükteki asıl kaydı esas alır.

Evlilik ve ölüm durumunda

Dul aylığı veya yetim aylığı başvurularında evlilik ve ölüm belgeleri de gerekir. Türkiye'deki olaylar için çok dilli Formül B evlenme kayıt örneği ve Formül C ölüm belgesi kullanılır.

Türkiye'deki sigorta süreleriniz

Sözleşme sayesinde Türkiye ve Almanya'daki sigorta süreleri, emeklilik hakkının doğup doğmadığı incelenirken birlikte sayılır. Türkiye'de ödenen primleri DRV'ye bildirmeniz gerekir; DRV'ye göre Alman maaşınız bu yüzden azalmaz. Türkiye'den ayrıca aylık almak isteyenler için yurtdışı borçlanma rehberimize bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• —Emeklilik yaşını herkes için 65 sanmak; yaş, doğum yılına göre 67'ye kadar çıkıyor
• —63 yaşında emekli olurken kalıcı kesintiyi hesaba katmamak
• —Doğum tarihini Türk pasaportu veya kimliğiyle kanıtlamaya çalışmak
• —Türkiye'ye taşınırken DRV'ye yeni adresi ve kimlik numarasını bildirmemek
• —Yıllık hayat belgesini geciktirmek; maaş ödemesinde sorun çıkabilir
• —Türkiye'deki prim ödemelerini DRV'ye bildirmemek